Normal gebelikte yumurtalıklarda oluşan yumurta fallop tüplerinde döllenir ve rahim içine yerleşmek üzere hareket eder. Embriyo burada kendisine uygun bir bölge bulur, yerleşir ve gelişmeye başlar. Dış gebelik, döllenmiş yumurtanın rahim içindeki uygun yer dışında başka bir yere tutunması, yerleşmesidir. Genelde bu yerleşme, rahim içi yerine fallop tüplerinde olur. Bazen yumurtalık içerisine ya da rahim ağzına da yerleşebilir.

Standart bir gebelikte, rahim içi duvarı embriyonun gelişimini sağlamak üzere kalınlaşmıştır. Embriyo rahim içindeki uygun bölgeye tutunmak yerine rahimde ya da çevresinde başka bir bölgeye yerleştiğinde, zaman içinde embriyonun büyümesi ile kanamalar görülebilir. Bu bölgeler embriyonun gelişimi için zaten uygun değildir. Bu nedenle hayatta kalamaz. Buna ek olarak annenin hayatı da kanamalar nedeni ile riske girebilir.

Çoğu zaman dış gebelik fallop tüpünde gelişir. Fallop tüpünde gelişen gebeliğe tubal gebelik denir. Dış gebelik vakalarının %90’ından fazlasını tubal gebelikler oluşturur. Bunun dışında embriyo rahmin dış duvarı, sezaryen skarı ve karın boşluğu da dahil olmak üzere başka çevre dokulara da yerleşmiş olabilir.

Dış Gebelik Neden Olur

Dış gebeliğin oluşmasında birkaç farklı faktör etkilidir. Çoğu durumda neden, rahimdeki bir enfeksiyondur.

• PİD (Pelvik İnflamatuar Hastalık): Pelvik iltihabı olarak da bilinen PİD, rahim ve çevre dokuların enfeksiyonudur. Bu enfeksiyon rahim ağzından geriye doğru ilerleyerek fallop tüpleri ve yumurtalıklara ilerler. Genellikle cinsel yol ile bulaşır ve dış gebelik riskini arttırır. Bel soğukluğu gibi diğer enfeksiyonel ve inflamasyon kaynaklı hastalıklar da dış gebelik oluşumunu arttıran faktörlerdir.
• Spiral Kullanımı: Bir doğum kontrol yöntemi olarak kullanılan hormonlu ve bakır spiraller dış gebelik geçirmenize neden olabilir. Hastanın düzenli doktor kontrolünü aksattığı durumlarda oluşmuş bir enfeksiyon tüplere kadar ilerleyebilir.
• Hormon Tedavileri: Hormonel kaynaklı adet düzensizliği vakalarında kullanılan hormonlar, östrojen ve progesteron gibi, embriyonun daha yavaş hareket etmesini ve böylece henüz rahim içine yerleşmeden fallop tüpleri içerisinde gelişmeye başlamasına neden olur. Bu nedenle hormon tedavilerinde kadının, anne olup olmak istemediği önemli bir faktördür.
• Sigara Kullanımı: Sigara kullanımı, dış gebelik riskini önemli ölçüde arttırır. Üstelik hamilelik öncesi ve sırasında kullanımı başka olumsuz sonuçlara yol açabilir.
• Tekrarlanan Dış Gebelik: Daha önce dış gebelik geçirmiş olan kadınları da, bu durumun tekrar etmesi ve dolayısı ile yeniden dış gebelik geçirilme olasılığı artar.
• Normalden uzun tüpler: Bazen doğuştan gelen bir özellik olarak tüpler daha uzun olabilir. Bu durumda tüplerdeki embriyo rahim içine ulaşmadan tüplere yerleşebilir ve burada gelişmeye başlayabilir.
• Tümörler:Tüplere baskı yapabilen karın içi tümörleri tubal gebeliğe neden olabilir.

Dış Gebelik Belirtileri

Hastalar genellikle dış gebelikten şüphelenmezler. Dış gebelik belirtileri genellikle 6. haftadan sonra başlar ki bu genellikle tubal gebelikte tüpün artık embriyoya yetecek kadar büyüyemiyor olması ile ilgilidir.  İlk etapta çoğunlukla adet gecikmesi ve hafif ağrılar görülür. Bununla birlikte genelde şiddetli ağrı nedeni ile hekime başvurulur. Dış gebelik belirtileri:

• Adet gecikmesi
• Göğüslerde sertlik
• Pelvik ağrı
• Omuz ve bel ağrısı
• Vajinadan kan gelmesi

şeklinde olabilir.

Bazı durumlarda fallop tüpüne yerleşen embriyo burada büyür,gelişir (tubal gebelik) ve tüpü yırtabilir. Bunun sonucunda iç kanama kendisini şiddetli ağrı, yorgunluk gibi belirtiler ile gösterir. Aynı zamanda kanın vücut boşluğuna dolması omuz ve bel ağrısına sebep olur. Böyle bir durumda, acilen bir hekime başvurulmalı ve müdahale edilmelidir. Kadın için, hayati risk taşıyabilir.

Dış Gebelik Tedavisi

Dış gebelik (Ektopik Gebelik) genellikle kendisini belli etmez. Başlarda tıpkı normal gebelik gibi, mide bulantısı ya da adet gecikmesine sebep olabilir ve bu durum onu, normal gebelikten ayırmayı zorlaştırır. Dış gebelik vakalarının %90’ından fazlası embriyonun fallop kanallarına tutunması ile gerçekleşir. Ne var ki bu kanallar, embriyonun gelişimini sağlayacak özelliklere sahip değildir. Bu nedenle bir süre sonra embriyonun yerleştiği tubal kanalı patlatır ve bu durum kadın için hayati riskler içerir.

Dış gebeliğin tedavisinde iki yöntem kullanılabilir. İlaç tedavisi ve cerrahi yöntemler.

• Özellikle dış gebeliğin erken dönemlerinde kliniğe başvuranlar için ilaç tedavisi tercih edilir. “Metotreksat” adı verilen bu ilaç DNA sentezini engellemeye yönelik kullanılır. Henüz tam olarak gelişmemiş embriyonun yok edilerek bölgeden uzaklaştırılmasını sağlar. Başarı oranı yüksektir. Ancak dış gebeliğin, çok düşük oranlarda da olsa, tekrarlama olasılığı vardır. Metotreksat kullanımı sonrası mide bulantısı, ishal, baş dönmesi gibi yan etkiler görülebilir.
• İkinci seçenek olarak cerrahi yöntemler kullanılabilir. Bu yöntem genellikle kanal içindeki embriyonun geliştiği ve kanala zarar vermeye başladığı durumlarda kullanılır.Kanalın patlaması halinde acil müdahale gerektiğinden yine cerrahi yönteme başvurulacaktır. Çoğu zaman cerrahi tedavi yöntemleri tercih edilmez. Hem kanallara zarar vermemek hem de hastada travmatik bir etki yaratmamak adına ilaç ile tedaviler kullanılır. Hastanın genel durumuna göre tüplerin alınması gerekebilir ama bu duruma çok sık rastlanmaz.

Dış gebelik fallop tüplerinin hangi bölümünde oluştuğuna göre de sınıflandırılabilir.

Çok nadir görülse de uterusun en dar bölümünde meydana gelen gebelik, intersiyel gebelik(kornual gebelik) ciddi riskler taşır. Tedavisinde genellikle rahmin bir kısmının çıkarılması ya da “kornual rezeksiyon” gibi cerrahi yöntemler kullanılır.

Dış Gebelik Ameliyatı

Dış gebelik her zaman cerrahi işlemi gerektirmez. Ancak tüpte kesenin yerleşmiş olması ve embriyonun yeterince büyüdüğü durumlarda cerrahi işlem gerekebilir.  Ayrıca tüplerin yırtıldığı vakalarda acil cerrahi müdahale gerekebilir. Kişinin durumuna göre açık ya da kapalı ameliyatlar tercih edilebilir. Ancak günümüzde ameliyatların büyük bir kısmı kapalı ameliyat (laparoskopi) ile gerçekleştirilir.

İşlem karın bölgesinden girilip, dış gebeliğe sebep olan embriyonun çevre dokulara zarar vermeden çıkarılmasını içerir. Bunun için kameralar kullanılır. İşlem herhangi bir büyük kesik içermez. Ameliyat genel anestezi altında yapılır ve bu sayede hasta, acı hissetmez.

Dış gebelik ameliyatı fiyatları hastalar tarafından oldukça merak edilen bir konu. Tedavi maliyeti tedavinin yapıldığı kliniğe, tedaviyi yapan doktora ve hastanın durumuna göre değişmekle beraber ortalama olarak 40.000 TL ile 52.000 TL arasında değişmektedir.

Dış gebelik ile ilgili aklınıza takılan soruları altta bulunan yorumlar kısmından bana iletebilirsiniz. Dış gebelik tedavisi ve ameliyatı için doktorunuz ile irtibata geçebilirsiniz.

Dış Gebelik Riskleri

İstenmeyen bir durum olarak dış gebelik beraberinde bazı riskler ile birlikte gelir. Normal şartlar altında döllenmiş yumurta yani embriyo rahim içindeki uygun bölgelerden birine yerleşmeli ve orada gelişmelidir. Rahim içi, gebeliği takiben embriyonun gelişimi için uygun koşulları sağlamak adına gelişir. Bununla beraber embriyo ile birlikte gelişmeye, büyümeye hazırdır. Ancak dış gebeliklerin büyük bir bölümünü oluşturan tubal gebeliklerde, fallop tüpleri hem embriyoyu besleyemez hem de genişlemek gibi bir yeteneği yoktur. Böylece gelişen embriyo bir süre sonra fallop tüpünü patlatabilir ve bu,kadın için hayati riskler oluşturabilir.

Tubal gebelik dışında, embriyonun sezaryen skarı ya da çok nadiren yumurtalıklarda gelişmesi de yine aynı ölçüde riskler taşır.

En büyük risk tubal gebelik nedeni ile fallop tüpünün patlaması ve iç kanama nedeni ile kişinin kaybedilmesidir.

Dış Gebelik Tüpün Patlaması

Dış gebeliklerin büyük bir kısmını tubal gebelikler oluşturur. Normal şartlar altında rahim içinde gelişmesi gereken embriyo birkaç nedenden ötürü fallop tüpüne yerleşmiş ve orada gelişmeye başlamışsa, embriyo gelişimi için gerekli özellikleri taşımayan tüp, bir süre sonra patlayacaktır.

Tüp içerisine yerleşmiş bir embriyonun canlı kalması ve burada gelişmesi zaten mümkün değildir ancak buna ek olarak tüpün patlaması kadın için de hayati riskler taşır. Tüpün patlaması sonucu acil cerrahi müdahale gerekir. Bazı durumlarda tüpün alınması gerekebilir.

Genellikle

• Bel, omuz ve pelvik bölgede şiddetli ağrı
• Baş dönmesi
• Halsizlik
• Çarpıntı

gibi iç kanama belirtileri tüpün patlamasına işaret eder.

Sıkça Sorulan Sorular

Dış Gebelik Kaçıncı Haftada Belli Olur

Erken  kontroller ile gebeliğin başlangıcından itibaren fark edilip tedaviye başlanabilir. Ancak genellikle 6. Haftadan sonra tüpün artık embriyonun gelişimine izin vermemesi bazı komplikasyonlara neden olacaktır. Bu nedenle düzenli olarak bir kadın doğum uzmanına görünmeli ve kontrolleri sağlamalısınız.

Dış Gebelik İdrar Testinde Çıkar Mı

Dış gebelik de tıpkı normal gebelik gibi hormonları tetiklediğinden idrar testinde sonuç pozitif olabilir. Ancak tam tanı için ultrasonografi ve BETA HCG testleri uygulanması daha doğru olabilir.

Dış Gebelik Normal Gebeliğe Dönüşebilir Mi

Dış gebelikte embriyo bir süreden sonra gelişemez ve ölür. Embriyonun rahim içi yerine başka bir yere tutunmasından dolayı normalde rahim içinde gelişmesi gereken gebelik sağlıklı bir şekilde sürdürülemez ve embriyo gelişimini tamamlayamaz. Bu nedenle normal gebeliğe dönüşemez.

Dış Gebelik Ultrasonda Ne Zaman Belli Olur

Gebeliğin erken dönemlerinde kullanılan ultrasonografi ve beta hcg testleri sayesinde dış gebelik tespit edilebilir. Yapılan hormon testinden sonra rahim içinde embriyo gözlemlenemiyorsa dış gebelikten şüphelenilebilir.

Dış Gebelikte Kürtaj Yapılır Mı

Ektopik (dış) gebelikte kürtaj yöntemine başvurulmaz. Kürtaj, rahim içinin temizlenmesi işlemidir. Ancak dış gebelikte embriyo zaten rahim içine tutunamamıştır. Ancak baen arada kalınan durumlarda hcg değerleri istenilen şekilde yükselmiyor ve süreç uzuyorsa kürtajla rahim içi boşaltılır. Kürtaj sonrası hcg takibi yapılır. Bu sayede sağlıksız bir iç gebelik ile dış gebelik ayrımı yapılmış olur.

Dış Gebelik Ameliyatı ile Tüpler Alınır Mı

Dış gebelik ilaç uygulamaları ile de tedavi edilebilir. Ancak tüplere yerleşmiş embriyo yeterince büyümüş ya da tüpe zara vermişse cerrahi yöntemlere başvurulur ve tüpün alınması gerekebilir. Ancak her vaka tüpün alınmasını gerekli kılmayabilir.

Dış Gebelikte Bebek Olur Mu

Embriyo gelişebilmek için rahim içine yerleşmelidir. Rahim içi dışında tüplere, karın boşluğu veya yumurtalıklara yerleşen embriyo yaşamını sürdüremez, dolayısı ile normal bir gebelik yaşanmaz ve bebek olmaz.

Dış Gebelikten sonra Hamile Kalınır Mı

Dış gebelikten sonra hamile kalınabilir. Ancak dış gebeliğe neden olan faktörler tedavi edilmediyse ya da kişi cerrahi işleme tabi tutulduysa dış gebelik riski bir miktar yükselecektir. İlaç tedavileri sonrası başarı oranı %90’ın üzerindedir.

Dış Gebelikte Rahim Kalınlaşır Mı

Dış gebelik başlangıçta tıpkı normal gebelik gibidir. Hormonlar rahim içinin (endometriumun) kalınlaşmasını sağlar. Normal şartlar altında embriyo buraya tutunacak ve gelişecektir  ancak bazı nedenlerden bunu yapamaz. Normal gebeliklerdeki kadar sağlıklı bir kalınlaşma elbette olmaz.